Lượng ít, chất cao
Ông Lê Hoàng Tuấn, Phó ban Trung tâm Tuyển dụng và Cung ứng LĐ thuyền viên du lịch Saigontourist (SGtourist) vui mừng thông báo trong một cuộc họp về XKLĐ tại Sở LĐTBXH TPHCM: "Nếu không có gì thay đổi, trong tháng 2 này, chúng tôi sẽ cung ứng 50 LĐ làm việc trên tàu du lịch năm sao của Châu Âu. Đây là một thị trường hết sức tiềm năng, trong năm nay, đối tác có thể nhận thêm từ 150-200 LĐ nữa".
Trong khu vực Đông Nam Á, Philippines và Indonesia đứng đầu về lĩnh vực cung cấp LĐ thuyền viên trên các tàu du lịch. Họ có các trường đào tạo LĐ phục vụ cho lĩnh vực này. Phục vụ trên những khách sạn nổi, ngoại ngữ là một trong những yếu tố hàng đầu được các nhà tuyển dụng chú ý đến. Lao động các nước bạn, đặc biệt là Philippines lại có ưu thế rõ rệt trong việc sử dụng tiếng Anh.
Trong khi đó, ở VN để tuyển được một nhân viên có sử dụng lưu loát tiếng Anh không phải là điều đơn giản. Từ đây ông Phạm Ngọc Dũng, quản lý Trung tâm LĐ thuyền viên Proshiper chỉ ra một nghịch lý: "Nếu người LĐ có trình độ tiếng Anh cao như vậy thì lại không có nhu cầu đi XKLĐ nữa, bởi họ sẽ nhắm đến những vị trí quản lý trung, cao cấp tại VN". Để có được 300 LĐ cung ứng cho đối tác năm 2008, Proshiper đã phải đi "lùng" ứng viên trong nhiều khách sạn năm sao tại TPHCM.
Có thể nhận thấy, đối tác nước ngoài yêu cầu số lượng LĐ không nhiều nhưng chất lượng phải xứng đáng với mức "năm sao". Do yêu cầu cao nên mức đãi ngộ dành cho người LĐ cũng tương xứng, ông Tuấn cho biết, ngoài mức lương có đơn vị hàng ngàn USD/tháng, các đối tác ở Châu Âu rất tôn trọng các điều kiện về lương, thưởng và thỏa ước lao động.
Chưa dám đảm bảo chất lượng
Để đảm bảo nguồn cung LĐ phục vụ trên tàu du lịch được ổn định, không phải đi nhặt nhạnh trong các khách sạn, nhà hàng trên mặt đất, các DN trong lĩnh vực này đã tìm đến các trường đào tạo về du lịch. Tuy nhiên, kết quả đã không đạt được như mong muốn.
Ông Tuấn cho biết: "Các đối tác của chúng tôi đã trực tiếp đi khảo sát nhiều trường tại TPHCM nhưng chưa nhận thấy trường nào đạt đủ điều kiện. Thậm chí, đã có đề nghị phía VN chỉ cần lo mặt bằng còn mô hình đào tạo sẽ do bên nước ngoài đảm nhận nhưng cũng chưa có trường nào dám đảm bảo chất lượng đầu ra".
Cty Proshipser thì nhận xét LĐ trong lĩnh vực này của VN còn khoảng cách rất xa so với các nước trong khu vực. Ông Dũng cho biết: Cty đang liên hệ với thị trường mới bên Canada nhưng yêu cầu của họ rất cao, sẽ rất ít LĐ VN đáp ứng được.
Theo kinh nghiệm tuyển dụng của SGtourist, ngay các nhân viên đã có kinh nghiệm làm việc tại các nhà hàng, khách sạn năm sao tỉ lệ đáp ứng cũng chưa vượt quá 25% kể từ khi nhận hồ sơ, sơ tuyển cho đến lúc đối tác kiểm tra. Trong thời gian tới, SGtourist đang xúc tiến đàm phán với một hãng dịch vụ tàu biển của Italia để hợp tác đào tạo LĐ cung ứng cho các thuyền du lịch. Bởi chỉ có chủ động tạo ra nguồn LĐ chất lượng cao, đường ra biển mới rộng hơn.