Tìm cách “trị” DN trốn bảo hiểm xã hội (27-03-2009)

“Dấu hiệu”

Theo kinh nghiệm hai năm thực hiện Luật BHXH của BHXH Tp. HCM, cơ quan quản lý có thể “bắt bệnh” các doanh nghiệp tìm cách né tránh trách nhiệm đóng BHXH cho người lao động.

Đó là cố ý kéo dài thời gian đăng ký tham gia BHXH. Với loại doanh nghiệp này, sau khi thành lập và hoạt động vẫn không chịu làm thủ tục đóng, khi không thể từ chối thì chỉ đóng cho một số ít người và không chịu truy đóng cho thời gian trước đó.

Cũng có những doanh nghiệp cố tình kê khai mức lương thật thấp trong hợp đồng lao động để giảm chi phí BHXH phải nộp dù tiền công phải trả cao hơn rất nhiều.

Một số doanh nghiệp lại “bày” ra trò cố tình kéo dài thời gian thử việc, hợp đồng lao động dưới ba tháng để khỏi đóng BHXH.

TP.Hồ Chí Minh là địa phương "mạnh tay" khởi kiện DN nợ đóng bảo hiểm xã hội

Theo ông Cao Văn Sang, Giám đốc BHXH Tp. HCM, những năm gần đây, trên địa bàn Tp này còn xuất hiện nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc tuy có quy mô lớn về sử dụng lao động nhưng không đầu tư nhiều về cơ sở vật chất, họ thuê nhà xưởng, thậm chí cả thiết bị máy móc để gia công hàng hoá xuất về nước hoặc sang các nước thứ ba.

Các doanh nghiệp này không quan tâm tới uy tín thương hiệu tại Việt Nam. Khi nợ BHXH nhiều thì đóng cửa doanh nghiệp, trốn về nước. Trước đó có thể tẩu tán tài sản bằng cách cho người thân thành lập doanh nghiệp khác và chuyển máy móc thiết bị sang để hoạt động tiếp với tư cách pháp nhân mới.

Ông Sang cho rằng, với các loại doanh nghiệp này phải kiên quyết xử lý ngay từ đầu, càng để lâu càng không có khả năng thu hồi được nợ, sau các biện pháp kiểm tra, xử phạt theo quy định hiện hành (thường là không có hiệu quả), phải nhanh chóng khởi kiện ở toà án.

Còn theo Bộ LĐ, TB, XH, số tiền nợ đóng BHXH cả nước năm 2008 lên tới 2.000 tỷ đồng, chiếm 7% tổng số phải thu theo chỉ tiêu được giao. Trong số tiền nợ đóng thì doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm 35% doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 33% tổng số tiền chậm đóng, nợ đóng BHXH năm 2008.

Mạnh tay đưa doanh nghiệp ra toà

Nguyên nhân của tình trạng trên, theo bà Trần Thị Thuý Nga, Vụ trưởng Vụ BHXH, Bộ LĐ,TB,XH chỉ ra là do phương thức trả lương hai kỳ của doanh nghiệp thường kéo dài đến đầu tháng sau cho nên đa số các đơn vị đóng BHXH thường chậm.

Một số đơn vị thật sự khó khăn trong sản xuất kinh doanh nhất là đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xây dựng cơ bản, giao thông vận tải do chủ đầu tư chậm thanh toán, đơn vị không đủ kinh phí trả lương và đóng BHXH cho người lao động.

Hơn nữa chế tài xử phạt đối với các đơn vị nợ BHXH chưa đủ mạnh, mức xử phạt còn thấp, tính khả thi của các biện pháp chưa cao dẫn tới nhiều doanh nghiệp còn trốn trách, lách luật, cố tình chây ì, chậm đóng BHXH.

Ngoài ra, BHXH Việt Nam còn chỉ ra một nguyên nhân đáng lưu ý khác là mức lãi suất xử phạt chậm nộp BHXH chưa linh hoạt. Hiện mức lãi suất đầu tư quỹ BHXH trong năm thấp hơn so với lãi suất tiền vay của các ngân hàng thương mại do đó nhiều doanh nghiệp chấp nhận chịu phạt để chiếm dụng vốn của cơ quan BHXH.

Theo kinh nghiệm xử lý các doanh nghiệp nợ, trốn BHXH của BHXH Tp. HCM, ngoài việc tự tổ chức kiểm tra, lập đoàn kiểm tra liên ngành, cơ quan này còn “mạnh tay” khởi kiện.

Năm 2008, Tp. HCM đã lựa chọn tám doanh nghiệp điển hình trong việc vi phạm luật BHXH trong đó có sáu doanh nghiệp 100% vốn đầu tư của Hàn Quốc để khởi kiện. Kết quả đã gây được tác động lớn, BHXH không chỉ thu được số tiền nợ đọng mà còn cảnh báo nhiều doanh nghiệp khác. Trong tám doanh nghiệp bị khởi kiện này có bốn doanh nghiệp đã khắc phục hết số tiền nợ ghi trong đơn kiện. Bốn đơn vị còn lại thì có một đơn vị đã có quyết định tuyên xử của toà án, một đơn vị chủ doanh nghiệp bỏ trốn về nước, một đang bị yêu cầu toà án mở thủ tục phá sản, đơn vị còn lại đang trong giai đoạn hoà giải.

Tuy vậy, ông Sang cho rằng, dù sao khởi kiện các doanh nghiệp trốn, nợ đóng BHXH kéo dài chỉ là biện pháp giải quyết cuối cùng, tốn nhiều thời gian, công sức và tuân thủ một quy trình phức tạp. BHXH Tp. HCM kiến nghị, các hành vi vi phạm phải được xử lý nghiêm khắc ngay từ đầu, tăng nặng mức xử phạt theo tỷ lệ % luỹ tiến số tiền phạt theo số nợ quỹ BHXH mà không xử phạt theo các mức cố định như hiện nay./.

Theo T. Dương
Nguồn Toquoc

Các thông tin khác :